عصری با کتاب «ق» و گمانه‎هایی درباره قیصر امین پور

کتاب «ق» به قلم سجاد ‌پورخسروانی

نشست عصری با کتاب «ق» به قلم سجاد ‌پورخسروانی با حضور مصطفی محدثی خراسانی، رضا اسماعیلی، حمیدرضا شکارسری، فریبا یوسفی، محمدسعید میرزایی، مجید سعدآبادی و جمعی از علاقه‌مندان به کتاب در خبرگزاری فارس برگزار شد.

محدثی خراسانی: طیف‌های مختلف به مراتب ادبی قیصر اذعان داستند

مصطفی محدثی خراسانی در این نشست گفت: درباره شخصیت قیصر امین‌پور صحبت‌های بسیاری شده است و گفتنی‌ها را گفته‌ام. او به علت نگاه و سلوکی که داشت طیف‌ها و افکار مختلف را به خود جلب کرده بود و به او ارادت داشتیم و همه به مراتب ادبی وی اذعان کرده بودند.

وی افزود: کتاب «ق» محتوایش متعلق به دیگران است بدون اینکه نامی از آنها برده شود و بعید می‌دانم که نویسنده این خاطرات  خودش بوده باشد و این کار یک کار خلاف‌ عادت است و البته خالی از محاسن نیز نیست.

این شاعر در ادامه گفت: خاطراتی که نقل شده در برگیرنده زندگی قیصر است و این از جمله محاسن آن است و شامل همه مراحل زندگی او شده است و من جای خالی در آن نمی‌بینم.

محدثی خراسانی افزود: قیصر با توجه به سعه صدرش انتظار می‌رود که ابعاد شخصیتی اش معرفی شود که در این کتاب ما شاهد این نکته هستیم و بسیاری از حسنات اخلاقی و رفتاری او در این کتاب دیده می‌شود.

محدثی در بخش دیگری از سخنان خود امین‌پور وقتی می‌گوید گل‌ها همه آفتاب‌گردانند ناشی از نگاه او به جهان است که در مواجه شدن با انسان‌ها اولین چیزی که می‌دید انسان بودن او بوده است و انسان بودن برای وی اهمیت داشته است.

فریبا یوسفی

یوسفی: قیصر شاعر خالصی است

فریبا یوسفی در بخش دیگری از این مراسم گفت: دریافت‌های من از مطالعاتم پیرامون قیصر نشان‌دهنده این بود که قیصر شاعر خالصی است چون خلوص و صداقت برای من مهم است و معتقدم شعر یک شاعر باید معرف شخصیت او باشد و شعرش زندگی او بوده است.

وی افزود: خلوص در شعر و منطبق بودن شعر با زندگی شاعر از اهمیت بسزایی برخوردار است گاهی پیش می‌آید که شاعر را می‌بینیم که با شعرش اختلاف دارد و شاید بشود گفت که به جای شاعر بودن بیشتر تاجر هستند که البته شاید این تاجرت در زندگی به کار بیاید اما به انسانیت کمکی نمی‌کند. به نظرم شعر هنوز متعهد است و باید برای تعهد شعر گفت.

به بهانه تولد شاعران دور هم جمع شویم

یوسفی در بخش پایانی سخنانش گفت: خیلی دوست دارم در روزهایی که به بهانه شاعران جمع می‌شویم روزهای تولدشان باشد چون سالروز مرگ یک شاعر روز تلخی است. من معتقدم که شعر باید در وهله اول به درد خود شاعر بخورد و در مرحله بعد به درد افراد جامعه. برای این کتاب زبان خاصی استفاده شده و ویرایش آن نوعی ویژه بود که در نوع خود متفاوت است.

اسماعیلی: قیصر شعر نمی‌گفت بلکه زندگی می‌کرد

رضا اسماعیلی در بخش دیگری از این مراسم گفت: مرحوم قیصر خیلی سخت تن به مصاحبه می‌داد و این به خاطر ژست و مسائلی از این دست نبود زیرا معتقد بود که شاعر بهتر است به جای اینکه وقتش را صرف مصاحبه‌ها و این کارها بکند به نوشتن و مطالعه بپردازد.

وی افزود: شعر قیصر ترجمه ساده و صادق زندگی است و قیصر شعر نمی‌گفت بلکه زندگی می‌کرد و هر وقت احساس می‌کرد حرفی برای گفتن دارد آن را می‌نوشت و حرف‌هایش از دل برآمده بود و از سر دغدغه و درد شعر می‌سرود.

 

رضا اسماعیلی عصری با کتاب «ق»

 

این شاعر در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کتاب «ق» گفت: این کتاب زندگی‌نامه توصیفی و تحلیلی معطوف به تاریخ از زندگی قیصر است که صمیمت و صداقت کتاب در روایت قابل تقدیر است. این کتاب برای ما که هم عصر قیصر بوده‌ایم نه، ولی برای آیندگان مستند نیست چون منبع و مأخذ برای آن ذکر نشده و همین نکته اعتبار کتاب را زیر سؤال می‌برد.

«ق» تا پایان خواننده را با خود همراه می‌کند

اسماعیلی گفت: کتاب «ق» قیصر را تبدیل به اسطوره می‌کند که در آینده محل ابهام است. هرچند کتاب روایت داستانی ندارد ولی تا پایان خواننده را با خود همراه می‌کند. لازم به یادآوری است افراط و تفریط در هر کاری خوب نیست که در این کتاب در مسئله جدانویسی باید به آن اشاره شود. این سبک نوشتاری دارای قواعدی است که زیاده‌روی در جدانویسی آسیب‌زا بوده و بهتر بود نویسنده جانب اعتدال را رعایت می‌کرد. اما در مجموع کتاب خوبی را شاهد هستیم.

شکارسری: «ق» خاطره‌نگاشت است

حمیدرضا شکارسری شاعر و منتقد ادبی با اشاره به اینکه در مواجهه مخاطب با کتاب «ق» با چه کتابی روبه‌رو است، گفت: آیا مخاطب با مطالعه این کتاب در حال خواندن یک زندگی‌نامه است یا یک متن هنری و این مسئله مخاطب را دچار تردید می‌کند که با یک اثر علمی مواجه است یا یک اثر هنری؟

وی افزود: به نظر من این کتاب یک کتاب هنری است و فقط احساسات خواننده را درگیر می‌کند و در آینده منبع تحقیق برای قیصر نخواهد بود. این کتاب نه زندگی‌نامه است و نه داستان حتی داستانک نیز نیست. ارائه گزارش‌های خشک یکی از بخش‌های این کتاب است یعنی آوردن دست‌نوشته‌های خود قیصر که اتفاقاً کار خاصی نیست در این کتاب دیده می‌شود.

این منتقد ادبی گفت: ۹۰ درصد کتاب «ق» خاطره‌نگاشت است که اگر داستان بودند دارای فضاسازی می‌بود ولی در روایت‌ها ما فضاسازی نمی‌بینیم حتی ما حادثه نیز نداریم که بگویم داستان است حتی کتاب فاقد گره‌افکنی است که بخواهد گره‌گشایی کند. پس باز هم داستان نشده است و تمام این نکات از ویژگی‌های آن است.

شکارسری در بخش دیگری از سخنانش گفت: شخصیت‌پردازی در این کتاب وجود ندارد و شاهد «او»‌هایی بسیاری هستیم که مشخص نمی‌شود چه کسانی هستند و خواننده با متن‌هایی روبه‌رو است که خاطره‌نگاشت هستند و یادآوری آنها برای خواننده شیرین است. زوایه دید این کتاب دانای کل خطابی است که قیصر مخاطب آن است.

نوع روایت «ق» می‌گوید که هیچکس غیر از قیصر نیست

این شاعر با اشاره به فرم کتاب «ق» گفت: تنها توجیه فرمی برای این نوع روایت این است که بگویم نویسنده به این خاطر این نوع روایت را برگزیده که بگوید غیر قیصر دیگر هیچ کسی نیست و از این منظر فرم مناسبی برای این کتاب انتخاب شده است. پایان‌بندی‌های کتاب خوبی است و خواننده گاهی اگر جمله آخر را نخواند انگار متن را نخوانده است.

او اضافه کرد: در خاطره‌های این کتاب شعار داده نمی‌شود و روال کتاب چنین نیست که بیان شعاری داشته باشد. اسطوره‌ای به نام قیصر در این کتاب زیبایی‌هایش با دیالوگ‌ها به خواننده نشان داده می‌شود اطلاعاتی که در این کتاب است اطلاعات خوب و بدیعی بوده که برخی از آنها را من نمی‌دانستم و از این منظر یک اثر ارزشمند هنری است اما نویسنده باید تکلیف خود را روشن کند که می‌خواهد کارش یک اثر هنری باشد یا یک اثر علمی که اگر قرار است مورد رجوع پژوهشگران قرار گیرد ضروری است که در انتهای کتاب یک نام‌نامه قرار دهد.

 

محمد سعید میرزایی عصری با کتاب «ق»

 

میرزایی: فرم «ق» مانند قرآن گسسته نما است

محمدسعید میرزایی در بخشی از این مراسم گفت: فرم اثر به تبع کتب شرقی و قرآن کریم گسسته‌نما است و می‌توان آن را باز کرد و خواند که این نوع روایت در قرآن نیز وجود دارد و در داستان یوسف (ع) این نحوه روایت اشارتی را شاهدیم در حالی که روایت یوسف در تورات خطی است.

وی افزود: بزرگترین چیزی که در این کتاب جایش خالی است شعر قیصر است. شعر شاعر بیان خطورات قلبی شاعر بوده و شعر قیصر به همین نسبت اینطور است. اگر شخصیت‌های دیگر در این کتاب معلوم نیست به نظرم نقطه ضعف کتاب نبوده زیرا فقط قیصر مهم است و این کتاب یک کتاب موضوع‌محور بوده و قیصر موضوع آن است.

سعدآبادی: «ق» خودِ پورخسروانی است

مجید سعدآبادی گفت: از نویسنده کتاب «ق» بابت نوشتن این کتاب باید تشکر کرد چون جسارت خود را بروز داده و این کتاب را خلق کرده و می‌توان گفت که کتاب «ق» خود پورخسروانی است.

 

مجید سعدآبادی

 

در بخش پایانی مراسم سجاد پورخسروانی ضمن تشکر از حاضران در این مراسم بخش‌هایی از کتاب «ق» را برای حاضرین قرائت کرد.

 

عصری با کتاب «ق»

 

منبع: farsnews.com

عناوین مرتبط:

قیصر، پرچمدار شعر انقلاب

در ستون تسلیت‌ها نامی از ما یادگاری

قیصر، شاعری در جستجوی عدالت

پیام رهبر انقلاب به مناسیت درگذشت قیصر امین پور

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

62 − = 61