فیض: طنز را جدی بگیریم/ احسان پور: من از بچگی با خدا شوخی داشتم

ناصر فیض

صبح هنر | آیین رونمایی از کتاب‌های طنز «» تألیف رضا احسان پور شاعر و طنزپرداز، کتاب «واژه در دست تعمیر» تألیف سعید سلیمان پور ارومی شاعر و طنزپرداز و کتاب «نشر اکاذیب» تألیف اسماعیل امینی، عصر دیروز برگزار شد.

ناصر فیض: حمایت از طنز، حمایت از فرهنگ است

ناصر فیض از شعرای طنزپرداز در بخشی دیگری از این مراسم با اشاره به اینکه ورود انتشارات سروش به حوزه طنز جالب‌توجه است گفت: این انتشارات در گام اول سراغ افرادی رفته که در طنز جدی هستند اگر طنز در کشور جدی گرفته نشود در حقیقت بخشی از توانمندی زبان نادیده گرفته شده زیرا ما به اندازه تاریخ ادبیات خود طنز داریم.

وی با اشاره به اسماعیل امینی گفت: او از کسانی است که دوره‌های آموزشی طنز برگزار می‌کرده و در دانشگاه تدریس زبان و ادبیات فارسی می‌کند و آثارش از این حیث می‌تواند الگو باشد. سعید سلیمان‌پور ارومی از جمله طنزپردازانی است که به زبان توجه دارد البته اسماعیل امینی نیز به همین نحو است.

این شاعر طنزپرداز در ادامه گفت:‌ کار رضا احسان‌پور نیز کار مهمی است زیرا زمانی برخی سؤال داشتند که می‌شود طنز دینی گفت یا خیر، اگر نویسنده طنز به خط قرمز‌ها آگاه باشد هیچ عیبی ندارد به طنز دینی بپردازد مگر مناجات شوخی‌بردار است اما احسان‌پور به آن پرداخته و نشان داده که هر مسئله‌ای می‌تواند دست‌مایه طنز قرار گیرد البته منظورم از هر مسئله‌ای خط قرمزها نیست.

وی با اشاره به اینکه طنز به مسائل اجتماعی می‌پردازد، گفت: همین مسئله اهمیت طنز را بالا می‌برد و حمایت از آن حمایت از فرهنگ است طنزپرداز یک پایش در ادبیات گرانسنگ خود است و پای دیگرش در جامعه خودش قرار دارد و می‌تواند آنها را منعکس کند.

فیض گفت: برخی ناشران طنز کتاب‌هایی چاپ می‌کنند که هزار نسخه از آن نیز به فروش نمی‌رود ولی این کتاب‌ها که تازه در حال رونمایی هستند با استقبال مواجه شده‌اند این آثار برای تازه‌کارهای حوزه طنز آثار ارزشمندی است زیرا نویسنده‌های آنها به طنز فاخر توجه داشته‌اند.

امینی: شاخ و دم کشیدن برای افراد طنز نیست

اسماعیل امینی در بخش دیگری از این مراسم گفت:‌ تاریخ شیعه از آنجا که همیشه شیعیان از خود ایستادگی نشان داده‌اند خونبار و غمگین بوده است اما همیشه سر شیعیان بالا بوده و با این حال نشاط داشته‌اند. در دوران دفاع مقدس نیز ما همین‌گونه بودیم و آخرسر با وجود تنها بودن کشور ما حقانیت ما ثابت شد.

وی با اشاره به اشتباهی که پیرامون طنز در جامعه وجود دارد، گفت: تلقی عموم این است که طنز برای خنداندن و لحظات مفرح ایجاد کردن نیست بلکه برای گوشزد کردن اشکالات است یعنی در طنز «به هم نخندیم» نیست، بلکه «به هم بخندیم» است و این خندیدن اشکال ندارد.

این استاد دانشگاه در ادامه گفت: ما اغلب دچار تعارف هستیم و کسی نمی‌آید اشکالات یک مسئله را گوشزد کند. طبیعت ما به گونه‌ای است که فرد بالادست خود را اسطوره می‌بینیم و امروز مد شده که می‌گویند به شعور من توهین شده است. این اسطوره سازی ما بد است و این مسئله در تلویزیون و رادیو و روزنامه‌ها وجود دارد یعنی آنهایی که سفارش شده هستند خوب و اسطوره و آنهایی که سفارش نشده دیو هستند که این مسئله در تلویزیون صددرصدی است.

او در ادامه با بیان اینکه فحش دادن کار سختی نیست، گفت: برخی فحش دادن را طنز تلقی می‌کنند در حالی که این غلط است حتی اگر کسی می‌خواهد دشمن را هجو کند نباید فحش بدهد بلکه باید با ظرافت او را هجو کند.

امینی با اشاره به خط قرمزها گفت: خط قرمز اعتباری است و ربطی به مبانی اعتقادی ندارد مبانی اعتقادی ما حریم است و همیشه مهم بوده مثل رعایت احترام پدر که همیشه بر فرزند واجب است و حریم شمرده می‌شود.

وی افزود: طنز گفتن برای مبانی اعتقادی و فرهنگ هیچ متولی ندارد یعنی اگر من از رئیس حسابداری اداره ماست‌مالی با طنز انتقاد کنم ۱۰ نگهبان هست که من را بازخواست کند اما فرهنگ و مبانی اعتقادی هیچ نگهبانی ندارد. رادیو تلویزیون باید مشخص کند که نگهبان چه چیزی است یعنی نگهبان خط قرمزهای اداری هستیم و خط قرمزهای اعتقادی.

این استاد دانشگاه در پایان سخنانش گفت: شاخ و دم کشیدن برای افراد و چهره‌ها کار بدی است و گناه دارد و نباید فراموش کنیم که همه چیز این دنیا نیست بلکه آن دنیا نیز وجود دارد. ویرانگری جای طنز را گرفته و همه چیز را تخریب می‌کند اما این اشکال دارد که ما چهره افراد را تخریب کنیم و اسم آن را طنز بگذاریم که این در آثار جوانان بیشتر به چشم می‌آید.

احسان پور: من از بچگی با خدا شوخی داشتم

رضا احسان‌پور در بخش دیگری از این مراسم گفت: من از بچگی با خدا شوخی داشتم یعنی در همان سن و سال از یکی پرسیدم خدا کجاست که گفت خدا نامرئی است. بعد از آن در کارتون تام و جری دیدم که موش برای فرار کردن از دست گربه نامرئی می‌شود اما گربه روی او آب می‌ریزد و او مرئی می‌شود. بعد از تصمیم گرفتم با پاشیدن آب در هوا خدا را مرئی کنم.

وی اضافه کرد: بزرگتر شدیم تا کمال تبریزی لیلی با من است را ساخت و در آنجا شاهد شوخی پرویز پرستویی با خدا بر سر مسئله خط مقدم رفتن بودم. گذشت تا مرحوم دولابی را یافتم و دیدم می‌شود سخت‌ترین حرف‌ها را با زبان ساده برای مردم بیان کرد.

این شاعر طنزپرداز در بخش دیگری ازسخنانش گفت: بعد فهمیدم می‌توان بیشتر با خدا راحت بود و حرف زد بدون اینکه گریه کرد الان اگر بگویند با خدا حرف بزن گیر می‌کنی ولی با ائمه راحت‌تر حرف می‌زنیم.

احسان‌پور گفت: من مازوخیسم ادبی دارم و دنبال نشدنی‌ها هستم در خاطرم هست که آقای زائری برای نشریه خیمه که یک نشریه مرتبط با موضوعات عاشورایی است به یکی از دوستان ما گفته بود که می‌شود یک بخش طنز داشته باشیم که من به آن دوست‌مان گفتم بدون اینکه فکر بکنی بگو می‌شود.

او افزود: بعد از آن نشستیم و برای این مسئله فکر کردیم تا چطور با المان‌های عاشورایی شوخی کنیم مثلاً گوسفندی را تصور کردیم که قرار است قربانی شود و از نگاه او به مردم نگاه کردیم که یکی در حال ریا کردن است و دیگری در نیتش صادق است.

وی در پایان گفت: از دعای کمیل، ابوحمزه ثمالی و مناجات خمس عشر الهام گرفته‌ام تا کار چوپان معاصر را خلق کنم. امیدوارم این اثر باقیات و صالحاتی برای من باشد و اگر کسی با خواندن این کتاب دلش لرزید ما را هم یاد کند. من روی طنز توحیدی تمرکز دارم و بعد از چوپان معاصر کتاب دیگری را با محوریت طنز توحیدی منتشر خواهم کرد.

مدیرعامل انتشارات سروش: در ۲ سال اخیر به طنز توجه داشته‌ایم

 مهدی فضائلی ضمن اشاره به فاجعه منا و اینکه این حادثه موجب شد جامعه در یک غم فرو برود، گفت: از خداوند متعال می‌خواهیم بانیان این فاجعه در این دنیا مجازات شوند و مسلمانان آن را شاهد باشند تا قلوب آنها اندکی آرام گیرد.

وی با اشاره به نگاه کارشناسانه در انتشارات سروش گفت: با توجه به رصدی که از جامعه‌ داشته‌ایم در طول ۲ سال اخیر توجه عام به حوزه ادبیات و به طور خاص طنز کرده‌‌ایم و گام‌هایی در این زمینه برداشته شد. مجموعه‌ای دو جلدی در حوزه طنز سیاسی را در دست تولید داریم و این سه جلد هم در راستای همین سیاست است و این نشان می‌دهد که توجه به حوزه طنز در انتشارات سروش وجود دارد.

مدیرعامل انتشارات سروش در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به حکم رهبر انقلاب برای رئیس سازمان صداوسیما گفت:‌ در این حکم رهبر انقلاب به اهمیت ابتهاج و نشاط اشاره کرده‌اند که نشان می‌دهد ابتهاج معنوی و نشاط انقلابی هم‌تراز استقلال فرهنگی و هویت انقلابی است که از وظایف رسانه ملی در دوره جدید به شمار می‌رود.

او اضافه کرد: برخی در داخل می‌خواهند با القائات فراوان نشان دهند که مردم جامعه ایران افرادی عبوس و غمگین هستند در حالی که اینطور نیست. برخی بر این باورند که افراد در خارج از این کشور همیشه شاد هستند در حالی که دیده شده آنها هم دچار غم و خستگی هستند و آنها توصیف غیرواقعی از داخل و خارج به مردم ارائه می‌کنند.

وی در بخش پایانی سخنانش گفت: در برنامه خندوانه شاهد یک فضای مدیریت شده هستیم هرچند نمی‌خواهم بگویم که این برنامه کاملاً ایده‌آل است اما در یک چارچوب مشخص به فضای نشاط‌آور دامن زده است. حال خندوانه یک فعالیت تصویری است که در حوزه مکتوب نیز به همین نحو خواهد بود.

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

− 4 = 5